- enjoyGrowth!
- Posts
- Czy „Made by Human” stanie się nowym źródłem przewagi marek?
Czy „Made by Human” stanie się nowym źródłem przewagi marek?
Analiza badań, nowych oznaczeń autorstwa oraz strategii KNOWN SUPPLY, Porsche i Polaroida
Cześć! Z tej strony Patrycja 👋
To wydanie jest dostępne wyłącznie dla płatnych subskrybentów 🔒
Wierzę, że rozwój biznesu zaczyna się od ciekawości. Ciekawości rynku, klientów, nowych możliwości, ale też człowieka i mechanizmów, które stoją za podejmowanymi przez nas decyzjami.
Jeśli tu jesteś, to najprawdopodobniej właśnie to nas łączy.
Dziękuję, że jesteś częścią enjoyGrowth! 🤝
Jeszcze kilka lat temu informacja „Made by Human” brzmiałaby jak opis czegoś oczywistego, a dziś coraz częściej zaczyna przypominać deklarację.
Skala tej zmiany jest trudna do zignorowania. Kiedy w 2025 roku OpenAI udostępniło w ChatGPT nowy generator obrazów, ponad 130 mln użytkowników stworzyło za jego pomocą przeszło 700 mln grafik w ciągu zaledwie pierwszego tygodnia. To blisko 100 mln obrazów dziennie i tylko w jednym narzędziu.
Generatywna sztuczna inteligencja zmienia nie tylko sposób, w jaki powstają teksty, obrazy, projekty czy kampanie. Zmienia również ekonomię tworzenia: pozwala produkować szybciej, taniej i w niemal nieograniczonej liczbie wariantów. Firmy i twórcy, którzy nauczą się dobrze ją wykorzystywać, mogą dzięki niej zwiększać skalę działania, skracać procesy i otwierać możliwości, które wcześniej były poza ich zasięgiem.
Jednocześnie obok fascynacji technologią coraz częściej pojawia się pytanie o to, co w tej nowej rzeczywistości stanie się z wartością ludzkiej pracy. Czy doświadczenie, kunszt, odpowiedzialność, niedoskonałość i punkt widzenia konkretnej osoby nadal będą miały znaczenie? A może właśnie dlatego, że przestają być oczywiste, to zaczną znaczyć jeszcze więcej?
Do przyjrzenia się temu tematowi skłoniła mnie wypowiedź Artura Kurasińskiego opublikowana przy okazji 35-lecia internetu w Polsce: „Dopisek ‘made by human’ będzie oznaczał półkę premium w kontekście treści, jak i interakcji”. To na razie bardziej hipoteza niż potwierdzony kierunek rynkowy. Nie mamy jeszcze badań, które pozwalałyby stwierdzić, że „Made by Human” stanie się powszechnym standardem albo nową kategorią luksusu.
Mamy jednak pierwsze sygnały, które warto potraktować poważnie: badania, z których wynika, że sposób powstania wpływa na ocenę produktu, regulacje zwiększające transparentność treści generowanych przez AI, pierwsze systemy certyfikacji ludzkiego autorstwa oraz marki, które już dziś czynią człowieka częścią swojej wartości. W tej analizie przyglądam się każdemu z nich i sprawdzam, czy „Made by Human” rzeczywiście może stać się nowym sposobem budowania przewagi.
Zacznę więc od podstawowego pytania: czy ten sam rezultat może być dla nas wart więcej tylko dlatego, że stworzył go człowiek?
Ten sam produkt może mieć różną wartość w zależności od tego, kto go stworzył
Wyobraź sobie dwa niemal identyczne produkty. Mają ten sam wygląd, pełnią tę samą funkcję i zostały wykonane z podobnych materiałów. Przy jednym widzisz jednak informację, że powstał w procesie zautomatyzowanym. Przy drugim, że został wykonany ręcznie przez konkretną osobę.
Czy ta informacja powinna zmienić sposób, w jaki oceniasz produkt?
Z perspektywy jego użyteczności niekoniecznie. Z badań wynika jednak, że wiedza o sposobie powstania produktu może wpływać na jego postrzeganą wartość.
W serii czterech eksperymentów Christoph Fuchs, Martin Schreier i Stijn van Osselaer badali zjawisko nazwane „handmade effect”. Produkty przedstawiane jako wykonane ręcznie były oceniane jako bardziej atrakcyjne niż ich odpowiedniki opisywane jako wytworzone maszynowo.
W jednym z eksperymentów 263 uczestników określało, ile byliby gotowi zapłacić za kostkę francuskiego mydła. Osoby, którym przedstawiono ją jako wykonaną ręcznie, deklarowały średnio 6,56 dolara, podczas gdy w przypadku dokładnie tego samego produktu opisanego jako wykonany maszynowo było to 5,63 dolara. Sama informacja o sposobie produkcji podniosła więc gotowość do zapłaty średnio o 17%.
Autorzy badania podsumowali to wprost:
“Participants are willing to pay 17% more […] when the soap is presented as handmade.”
Co szczególnie istotne, różnica była największa wśród konsumentów, którzy generalnie byli skłonni zapłacić za produkt więcej. Nie oznacza to więc, że ręczne wykonanie automatycznie przekona każdego klienta. Sugeruje jednak, że może mieć szczególne znaczenie w segmentach, w których wybór nie jest oparty wyłącznie na cenie i funkcjonalności.
Za tą różnicą nie stało wyłącznie przekonanie o wyższej jakości. Uczestnicy przypisywali ręcznie wykonanym produktom coś więcej: wyobrażali sobie, że osoba, która je stworzyła, włożyła w swoją pracę czas, troskę i emocjonalne zaangażowanie. Autorzy opisali ten mechanizm jako symboliczne „przeniesienie miłości” z twórcy na przedmiot.
W innym eksperymencie intencja zakupu ręcznie wykonanego prezentu dla bliskiej osoby wyniosła średnio 4,32 na siedmiostopniowej skali, wobec 3,61 dla produktu wykonanego maszynowo. Gdy prezent był przeznaczony dla osoby emocjonalnie bardziej odległej, przewaga znikała: wyniki wynosiły odpowiednio 3,92 i 3,99.
To istotne rozróżnienie. Ręczne wykonanie nie tworzy wartości w każdych okolicznościach. Jego znaczenie rośnie wtedy, gdy sam produkt ma nie tylko spełnić określoną funkcję, ale również coś wyrazić: zaangażowanie, bliskość, indywidualny wybór albo stosunek do osoby, która ma go otrzymać.
Z przytoczonego przeze mnie badania wynika, że nie zawsze kupujemy wyłącznie końcowy rezultat. Czasem kupujemy również wyobrażenie o pracy, intencji i człowieku, który za nim stoi.
Podobny mechanizm można zaobserwować w zetknięciu ze sztuczną inteligencją.
W badaniu opublikowanym w 2023 roku naukowcy pokazali uczestnikom 30 obrazów wygenerowanych za pomocą AI. Każdy z nich został jednak losowo oznaczony jako stworzony przez człowieka albo przez sztuczną inteligencję. Oznacza to, że oceniano dokładnie te same prace – zmieniała się wyłącznie informacja o ich autorze.
Eksperyment przeprowadzono dwukrotnie, na dwóch grupach liczących odpowiednio 149 i 148 osób. W obu przypadkach dzieła opatrzone informacją „human-created” były oceniane wyżej niż te oznaczone jako „AI-created”. Uczestnicy bardziej je lubili, uznawali za piękniejsze i głębsze, a także przypisywali im większą wartość finansową.
Największe różnice dotyczyły właśnie postrzeganej głębi i wartości dzieła, a nie samej estetyki. W pierwszym eksperymencie wielkość efektu wyniosła 0,47 dla głębi i 0,61 dla wartości, wobec 0,17 dla ogólnej sympatii oraz 0,22 dla piękna.
W kolejnym eksperymencie badacze sprawdzili również, co może odpowiadać za tę różnicę. Okazało się, że znaczenie miały między innymi historia, którą odbiorcy potrafili dostrzec w obrazie, oraz wysiłek, jaki ich zdaniem został włożony w jego stworzenie. Źródło: Badanie „Humans versus AI”
Trzeba jednak uważać, aby nie wyciągać z tego badania zbyt daleko idących wniosków. Dotyczyło ono sztuki - kategorii, w której autorstwo, historia i emocje są integralną częścią wartości. Nie oznacza to więc, że informacja o ludzkim autorstwie wpłynie równie mocno na ocenę każdego produktu czy usługi. Pokazuje natomiast, że przynajmniej w kategoriach opartych na znaczeniu i ekspresji sam rezultat nie jest jedynym elementem, który podlega ocenie.
Tu w mojej ocenie pojawia się paradoks. Możemy patrzeć na dokładnie ten sam rezultat, a jednak oceniać go inaczej w zależności od tego, czy wierzymy, że stoi za nim człowiek.
Dlaczego? Ponieważ produkt stworzony przez człowieka niesie ze sobą informacje, których nie widać bezpośrednio w jego formie. Wyobrażamy sobie poświęcony czas, zdobywane przez lata umiejętności, podjęte decyzje, możliwość popełnienia błędu, a także intencję, z jaką ktoś przystąpił do pracy. Rezultat staje się świadectwem procesu.
Oczywiście nie oznacza to, że wszystko, co wykonane ręcznie, automatycznie jest lepsze. W kategoriach, w których najważniejsze są precyzja, powtarzalność, bezpieczeństwo albo brak błędów, zautomatyzowany proces może być wręcz bardziej pożądany. Sam ludzki wysiłek również nie zastąpi jakości produktu.
Znaczenie ludzkiego autorstwa rośnie jednak tam, gdzie oprócz funkcji kupujemy:
unikatowość,
historię,
emocje,
osobisty styl,
wyczucie,
relację z twórcą,
znaczenie symboliczne.
Dotychczas obecność człowieka w procesie powstawania wielu produktów i treści była czymś oczywistym. Nie trzeba było jej specjalnie komunikować. Wraz z rozwojem generatywnej AI to założenie zaczyna się zmieniać.
Jeżeli obraz, tekst, projekt albo utwór mogą powstać w ciągu kilku sekund i w niemal nieograniczonej liczbie wariantów, to coraz częściej możemy zacząć pytać nie tylko, czy to jest dobre, ale także: Kto to stworzył, dlaczego to zrobił i co rzeczywiście wniósł do tego procesu?
Być może właśnie dlatego informacja „Made by Human” zacznie pełnić nową funkcję. Nie będzie wyłącznie opisem sposobu wykonania. Może stać się sygnałem, że za produktem stoją ludzki wybór, odpowiedzialność i doświadczenie, a więc zasoby, których nie da się skalować w nieskończoność.
To jednak dopiero początek zmiany. W dalszej części materiału pokazuję, dlaczego ludzkie autorstwo może stać się nowym źródłem wartości oraz jak KNOWN SUPPLY, Porsche i Polaroid wykorzystują obecność człowieka, proces tworzenia i ograniczenia technologii do budowania wyróżniających się marek. Pozostała część materiału jest dostępna dla płatnych subskrybentów 🔒️

Dołącz do grona płatnych subskrybentów,
aby mieć dostęp do pozostałej części tekstu. Na dobry początek dostajesz 30 dni za darmo!
Already a paying subscriber? Sign In.
Płatny dostęp to:
- • 📊 Poniedziałkowe analizy, czyli pogłębione materiały strategiczne, dostępne wyłącznie dla płatnych subskrybentów.
- • 📰 Miesięczne prasówki, czyli materiały, które realnie wpływają na decyzje biznesowe + mój autorski komentarz.
- • 📂 Archiwum wszystkich treści + konkretne wskazówki do wdrożenia.
Reply